Een neus, oren, ogen en een tong: onze viervoeters hebben dezelfde zintuigen als wij. Toch ervaren honden en katten de wereld anders. Zij zien en voelen anders, en ruiken bijvoorbeeld veel meer. Hoe komt dit nou? Tijd om op nader onderzoek te gaan in de wereld van de zintuigen.

Waarom ruikt mijn huisdier beter dan ik?

Honden en katten hebben een ontzettend goed reukorgaan, veel beter dan mensen. Honden spannen de kroon: zij hebben maar liefst 300 miljoen geurreceptoren. Een kat komt daar achteraan 80 miljoen. Onze eigen, zwakke mensenneus heeft ‘maar’ 5 miljoen geurreceptoren.

Honden en katten kunnen zo goed ruiken doordat zij beschikken over een speciaal reukorgaan: het orgaan van Jacobson. Hiermee analyseren ze ingeademde lucht op lichaamsgeuren. Dit orgaan zit in de bek, tegen het gehemelte. Om geuren beter binnen te laten komen en door dit orgaan te laten stromen, openen huisdieren hun bek tijdens het ruiken. Je zult dit wel herkennen van jouw hond die alles uit zijn bek laat vallen om even aan een lantaarnpaal te snuffelen.

Heb je je weleens afgevraagd waarom een hondenneus nat is? De reden is dat hij daardoor beter kan ruiken. De neus blijft vochtig door kliertjes in de neus die vocht afgeven. Ook komen de traanbuisjes uit in de neus. Door het vocht blijft de neus schoon en kan de hond de geuren beter opnemen.

Het ruiken gaat bij een hond net iets anders dan bij zijn baasje. Als hij goed wil ruiken, gaat hij sneller ademen, waarbij hij de lucht van voren inademt en zijwaarts wegblaast. Dankzij dit handige trucje kan jouw hond de verschillen tussen de linker en rechter neusholte analyseren, waardoor hij zelfs in stereo ruiken. Zo kan hij nauwkeuriger ruiken waar het luchtje vandaan komt.

Een hondenneus kan zich specialiseren. Je kunt een hond trainen om een bepaalde geur te herkennen. Dit zie je bijvoorbeeld bij de politie, waar honden worden ingezet om drugs op te sporen.

Wil je weten wat een hond allemaal tijdens het dagelijkse rondje ruikt? Lees dan hier verder.

Wanneer katten een interessante geur op het spoor zijn, gaan ze flemen: ze ademen in via de bek en krullen hun lippen waardoor het lijkt alsof ze grijnzen. Ongecastreerde katers flemen bijvoorbeeld wanneer er een poes in de buurt is. Ook kunnen katten op deze manier ruiken of een andere kat gezond is. Voor katten en honden is geur kortom een handig communicatiemiddel.

Omdat de neus van jouw kat zo gevoelig is, zal hij heel blij zijn als je zorgt dat er altijd een schone kattenbak klaarstaat en dat je zuinig aan doet met luchtverfrissers en wierook in huis.

Zintuigen 2

Waarom heeft een huisdier snorharen?

Als wij mensen iets willen voelen, dan gebruiken wij hiervoor onze vingers. Honden en katten doen dit anders, namelijk met hun gezicht. Snorharen, die overigens niet alleen onder de neus groeien, maar ook boven de ogen en bij honden om de bek, fungeren als tastsensoren. De haarzakjes van deze harde haren bevatten kleine zenuwen, die signalen naar de hersenen doorsturen. Honden kunnen met hun snorharen luchtstromen opmerken, en zo alles te weten komen over de grootte, vorm en snelheid van objecten.

Ook katten gebruiken hun snorharen om alles te weten te komen over hun omgeving. De ogen van zowel honden als katten zijn niet zo sterk ontwikkeld, maar katten zijn ook nog eens verziend. Ze kunnen objecten die dichtbij liggen, dus niet goed zien. Daar komen de snorharen prima van pas.

Omdat de snorharen van katten zo gevoelig zijn, kunnen ze overprikkeld raken. Je ziet dit bijvoorbeeld wanneer een kat zijn eten uit zijn bakje gooit en het van de vloer opeet. Hij doet dit omdat hij zijn snorharen te veel aan het voerbakje stoot, wat voor hem heel vervelend aanvoelt. Zie je dit gebeuren, geef zijn eten dan voortaan op een plat bord of in een bredere voerbak.

Vinden huisdieren hetzelfde lekker als wij?

Bij het voeren van jouw hond of kat heb je vast wel eens gedacht: hoe kan hij dit nu lekker vinden? Jouw hond of kat ligt daar niet zo wakker van, want een hond proeft slechts 1/5e van wat mensen proeven. Voor een kat is dit nog minder: zij proeven 1/10e van wat hun baasjes proeven. Hun smaakbeleving hangt vooral af van de geur en de textuur van het eten. Katten kunnen bijvoorbeeld een uitgesproken voorkeur hebben voor brokjes of juist voor paté, en sommige honden eten hun brokken pas als er een beetje natvoer door gemengd is.

Katten gebruiken hun neus om te beoordelen of het eten vers genoeg is en of het water geschikt is om te drinken. Ook kunnen katten door geur onderscheiden welk eiwit er in het eten verwerkt is. Zo kunnen ze het verschil tussen lam, vis, kip of rund herkennen.

Het gebit van honden en katten is een typisch carnivoren gebit. De tanden zijn zo gevormd dat ze er prooien mee kunnen vangen en verscheuren. Zowel honden als katten worden zonder tanden geboren. Een kat krijgt twee tot zes weken na de geboorte het melkgebit. Van drie tot zes maanden wisselt de kat naar het blijvende gebit. Honden krijgen tussen de derde en twaalfde week hun melkgebit. Vanaf drie tot zeven maanden wisselen ze hun tanden voor een blijvend gebit.

Katten en honden kunnen net als mensen last hebben van tandplak en tandsteen. Laat het gebit daarom regelmatig reinigen door de dierenarts. Lees meer over gebitsverzorging in deze blog.

Zintuigen 3

Wat zien honden en katten?

Kittens en puppy’s worden blind geboren. In de eerste weken zijn ze afhankelijk van hun sterke neus en snorharen. Bij kittens gaan de oogjes open vanaf de zevende tot de dertiende dag. Bij honden is dit net iets later: puppy’s kunnen zien vanaf de negende tot de veertiende dag.

Om te begrijpen wat honden katten zien moeten we eerst wat schoolkennis ophalen. Het netvlies is bedenkt met staafjes en kegeltjes. Staafjes zijn lichtgevoelig en zorgen ervoor dat je in het donker iets kunt zien. Kegeltjes zorgen ervoor dat je kleuren kunt waarnemen. Menselijke ogen beschikken over drie typen kegeltjes waarmee we rood, blauw en geel kunnen waarnemen.

Honden en katten zien de wereld anders dan wij, omdat zowel honden als katten op hun netvlies minder kegels en meer staafjes hebben dan mensen. Doordat deze dieren maar 2 type kegels hebben zien ze alleen de kleuren geel en blauw. De grote hoeveelheid staafjes zorgt er enerzijds voor dat ze goed in het donker kunnen zien en anderzijds dat ze goed bewegingen kunnen waarnemen. En dat is handig, want hierdoor kunnen de dieren goed jagen.

De ogen van honden staan verder uit elkaar dan die van mensen. Hierdoor hebben honden een groter gezichtsveld. Hier staat wel tegenover dat mensen beter diepte kunnen zien en afstanden kunnen inschatten, omdat bij mensen het gezichtsveld van de twee ogen overlapt.

De ogen van katten zijn erg groot ten opzichte van hun lichaam. Ter vergelijking: een kattenoog heeft een diameter van 22 mm terwijl een mensenoog 25 mm groot is. De pupillen van de kat kunnen ook erg groot worden. Deze grote ogen zorgen ervoor dat er zoveel mogelijk licht op het kattenoog valt, waardoor ze zoveel mogelijk zien.

Er is nog iets aan de hand met de pupillen van een kat: deze zijn langwerpig en verticaal georiënteerd. Deze vorm zorgt ervoor dat katten de afstand tot hun prooidier goed kunnen inschatten. Ook kunnen ze dankzij deze pupillen goed bewegingen waarnemen en diepte zien.

Versterk de band met je huisdier

Onze honden en katten ervaren de wereld anders dan wij mensen, omdat ze hun zintuigen heel anders gebruiken. Ze ‘proeven’ hun eten vooral met hun neus, ze zien beter in het donker en tasten de wereld af met hun snorharen.

Nu je dit weet kan je je beter in jouw huisdier verplaatsen en begrijp je waarom jouw kat zijn eten laat staan of jouw hond per sé elke lantaarnpaal wil besnuffelen. Zo kan je op hun behoeftes inspelen en de band tussen jullie extra versterken.